Parafin eritme kazanı nedir, ne işe yarar, kimler kullanır

Parafin eritme kazanı, katı parafini eritip sıvı halde ve sabit sıcaklıkta tutan, içine parça daldırmaya uygun paslanmaz çelik kazandır. Arıcılıkta iki iş için kullanılır: çerçeve tellerinin parafinle kaplanması ve ahşap kovan parçalarının sıcak parafine daldırılarak dezenfekte edilmesi.

Ne işe yarar

• Çerçeve teli parafinleme: Temel peteğin çerçeveye iyi oturması için, gerili teller sıcak parafinden geçirilir. Parafin tele ince bir film bırakır; petek eritildiğinde tele daha sağlam kaynar.
• Kovan dezenfeksiyonu (parafin daldırma): Boş kovan gövdeleri, çerçeveler ve kapaklar birkaç dakika 140-160 santigrat derecedeki parafine daldırılır. Bu sıcaklık mum güvesi, nosema ve Amerikan yavru çürüklüğü sporları dahil hastalık etkenlerini büyük ölçüde etkisiz kılar. Aynı zamanda ahşap parafinle dolduğu için suya ve çürümeye karşı korunur.
• Kışlık besleme keki hazırlığı: Bazı üreticiler kek ve şurup kabı işlerinde de aynı ısıtmalı kazandan yararlanır.

Nasıl çalışır

Kazan çift cidarlıdır: iç ve dış gövde arasındaki boşluk yağ veya su ile doldurulur, ısı bu ara katman üzerinden yayılır. Parafin hiçbir noktada doğrudan ısıtıcıya değmez; bu önemlidir çünkü doğrudan ısıtılan parafin tutuşabilir ve kararır.

Sıcaklık bir termostatla ayarlanır. Teli parafinleme için 70-90 derece yeterlidir; kovan dezenfeksiyonu için parafin 140-160 dereceye çıkarılır. Gövde bu sıcaklığa dayanacak sac kalınlığında ve kaynak kalitesinde yapılır.

Kimler kullanır

• Ticari arıcılar ve gezginci arıcılar: Yüz kovan ve üzeri işletmelerde çerçeve hazırlığı ve kovan bakımı seri iş haline gelir; elle mum sürmek pratik değildir.
• Arı yetiştiricileri birlikleri ve kooperatifler: Üyelerin kovanlarını toplu dezenfekte etmek için ortak bir daldırma kazanı bulundururlar.
• Temel petek ve çerçeve üreticileri: Sattıkları çerçevelerin tellerini parafinleyerek teslim ederler.
• Kovan imalatçıları: Ahşap kovanı parafine daldırıp ömrünü uzatarak "parafinli kovan" olarak satarlar.
• Tarım il/ilçe müdürlükleri ve araştırma enstitüleri: Hastalık çıkan bölgelerde ekipman dezenfeksiyonu için kullanırlar.

Nerelerde kullanılır

Bal hasadı sonrası ve kışa girmeden önce, arılıkta ya da atölyede. Daldırma işlemi açık alevle çalışıldığı için üstü açık, havalandırması iyi bir yerde yapılır. Kazan tekerlekli yapılırsa arılığa götürülüp orada da çalıştırılabilir.

Kapasite ve seçim

• Kovan ölçüsüne bakın: Kazanın iç ağzı, daldıracağınız en büyük kovan gövdesinden geniş olmalı. Langstroth gövde daldıracaksanız kazan buna göre projelendirilir.
• Isıtma tipi: Elektrik en yaygını; sahada elektrik yoksa LPG'li model yapılır.
• Sac kalınlığı: 140-160 derecede sürekli çalışan bir kazanda ince sac zamanla deforme olur; gövde kalın sac ve sürekli kaynak ister.
• Sepet ve kapak: Parçaları daldırıp çıkarmak için paslanmaz sepet, ısı kaybını azaltmak için kapak işi kolaylaştırır.

Sık sorulanlar

Parafin eritme kazanı ile mum eritme kazanı aynı şey mi?
Hayır. Mum eritme kazanı balmumunu eritip süzmek ve kalıplamak için 60-90 derecede çalışır. Parafin daldırma kazanı 140-160 dereceye çıkar ve içine kovan parçası daldırılacak şekilde geniş ağızlı yapılır.

Hangi parafin kullanılır?
Gıda/teknik saflıkta, katkısız parafin tercih edilir. Mikrokristalin parafin daha yüksek erime noktalıdır ve dezenfeksiyonda kullanılır.

Daldırma dezenfeksiyonu her hastalığı yok eder mi?
Yüksek sıcaklık ve süre çoğu etkeni etkisiz kılar; Amerikan yavru çürüklüğü sporlarında bile etkilidir. Yine de ağır bulaşık kovanlarda veteriner önerisi ile birlikte uygulanır.

Elektrik yokken çalışır mı?
LPG'li model sahada elektriksiz çalışır.

Kaç kovanlık işletme için, hangi kovan ölçüsüne ve hangi ısıtma tipine göre istediğinizi iletin; parafin eritme kazanını ölçünüze göre imal edelim.